Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Aṃ-mo niggahitaṃ jha-la-pehi
Después de ‘jha’, ‘la’ y ‘pa’, niggahita [de] ‘aṃ’ y ‘ma’.
- Kaccāyana 82
- Rūpasiddhi 149
- Saddanīti 235
- Nāma-Kappa · Paṭhama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →82. 149. Aṃ-mo niggahitaṃ jha-la-pehi (235)
Aṃvacanassa, makārassa ca jha la pa icc etehi niggahitaṃ hoti.
Aggiṃ, isiṃ, gahapatiṃ, daṇḍiṃ, mahesiṃ, bhikkhuṃ, paṭuṃ, sayambhuṃ, abhibhuṃ, rattiṃ, itthiṃ, vadhuṃ, pulliṅgaṃ, pumbhāvo, puṅkokilo.
Aṃ-mo ti kimatthaṃ? Agginā, pāṇinā, bhikkhunā, rattiyā, itthiyā, vadhuyā.
Jha-la-pehī ti kimatthaṃ? Sukhaṃ, dukkhaṃ.
Pun’ ārambhaggahaṇaṃ vibhāsanivattanatthaṃ. Aggiṃ, paṭuṃ, buddhiṃ, vadhuṃ.
- Aggiṃ = aggi + aṃ (‘i’ de “aggi” recibe el nombre de ‘jha’ (§58); ‘aṃ’ se convierte en ‘ṃ’ (§82)).
- Rattiṃ = ratti + aṃ (‘i’ de “ratti” recibe el nombre de ‘pa’ (§59); ‘aṃ’ se convierte en ‘ṃ’ (§82)).
- Pulliṅgaṃ = puma + liṅgaṃ (‘ma’ de “puma” se convierte en ‘ṃ’ (§82); ‘ṃ’ se convierte en ‘l’ (§31); ‘l’ se duplica (§28)).
¿Cuál es la finalidad de decir “‘aṃ’ y ‘ma’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘aṃ’ ni ‘ma’, como en] agginā, pāṇinā, bhikkhunā, rattiyā, itthiyā, vadhuyā.
¿Cuál es la finalidad de decir “después de ‘jha’, ‘la’ y ‘pa’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘jha’, ‘la’ ni ‘pa’, como en] sukhaṃ, dukkhaṃ.
Tomando de nuevo “jha-la-pehi” sirve para impedir que siga “vā” hasta aquí. Ejemplos: aggiṃ, paṭuṃ, buddhiṃ, vadhuṃ.
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §82
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.