Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§81

Su-hi-nāsu ca

Y cuando siguen ‘su’, ‘hi’ y ‘nā’.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

81. 172. Su-hi-nāsu ca (231-2)

[Su-hi-nāsu + ca = 2 voces]

Su hi nā icc etesu sabbassa gosaddassa goṇādeso hoti vā.

Goṇesu, goṇehi, goṇebhi, goṇena.

Vā ti kimatthaṃ? Gosu, gohi, gobhi, gavena.

Caggahaṇena syādisesesu pubbuttaravacanesu pi goṇa-gu-gavayādesā honti. Goṇo, goṇā, goṇaṃ, goṇe, goṇassa, goṇamhā. Goṇamhi, gunnaṃ, gavayehi, gavayebhi.

Y cuando siguen ‘su’, ‘hi’ y ‘nā’.
Opcionalmente, cuando siguen ‘su’, ‘hi’ y ‘nā’, toda la palabra “go” se sustituye por “goṇa”.
  1. Goṇesu = go + su (“go” se sustituye por “goṇa” (§81); ‘a’ de “goṇa” se sustituye por ‘e’ (§101)).

¿Cuál es la finalidad de decir “opcionalmente”? [Este sutta no se aplica en] gosu, gohi, gobhi, gavena.

Y por la inclusión de “ca”, cuando siguen las inflexiones restantes ‘si’ y otras, mencionadas antes y después, también hay sustituciones por “goṇa”, “gu” y “gavaya”.

  1. Goṇo = go + si (‘si’ se sustituye por ‘o’ (§104); “go” se sustituye por “goṇa” (§81); ‘a’ de “goṇa” se elide (§12)).
  2. Gunnaṃ = go + naṃ (“go” se sustituye por “gu” (§81); se inserta ‘n’ (§28)).
  3. Gavayehi = go + hi (“go” se sustituye por “gavaya” (§81); ‘a’ se sustituye por ‘e’ (§108)).

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §81

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §81 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.