Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Agho rassam ekavacanayosv api ca
Y también cuando siguen el [número] singular y ‘yo’, no-‘gha’ [se acorta].
- Kaccāyana 84
- Rūpasiddhi 144
- Saddanīti 237-8
- Nāma-Kappa · Paṭhama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →84. 144. Agho rassam ekavacanayosv api ca (237-8)
Agho saro rassam āpajjate ekavacana-yo icc etesu.
Itthiṃ, itthiyo, itthiyā. Vadhuṃ, vadhuyo, vadhuyā. Daṇḍiṃ, daṇḍino, daṇḍinā. Sayambhuṃ, sayambhuvo, sayambhunā.
Agho ti kimatthaṃ? Kaññaṃ, kaññāyo, kaññāya.
Ekavacanayosv iti kimatthaṃ? Itthīhi, sayambhūhi.
Caggahaṇam avadhāraṇatthaṃ? Nadiṃ, nadīyo, nadiyā.
Apiggahaṇena na rassam āpajjate. Itthī, bhikkhunī.
- Itthiṃ = itthī + aṃ (‘ī’ de “itthī” se acorta (§84); ‘aṃ’ se convierte en ‘ṃ’ (§82)).
- Itthiyo = itthī + yo (‘ī’ de “itthī” se acorta (§84)).
- El procedimiento de formación del resto de los ejemplos es similar al anterior.
¿Cuál es la finalidad de decir “no-‘gha’”? [Este sutta no se aplica cuando hay ‘gha’, como en] kaññaṃ, kaññāyo, kaññāya.
¿Cuál es la finalidad de decir “cuando [siguen] el [número] singular y ‘yo’”? [Este sutta no se aplica cuando no es ese el caso, como en] itthīhi, sayambhūhi.
“Ca” es para énfasis.
Por la inclusión de “api”, no hay acortamiento.
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §84
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.