Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 1 de 8

§37

Niggahitañ ca

Y el niggahita.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

37. 57. Niggahitañ ca (146)

[Niggahitaṃ + ca = 2 voces]

Niggahitañ c’ āgamo hoti sare vā byañjane vā pare kvaci.

Cakkhuṃ udapādi (Vin. iii, 15), avaṃsiro (Khu. v, 230), yāvañ c’ idha bhikkhave purimaṃ jātiṃ sarāmi, aṇuṃthūlāni sabbaso (Khu. i, 54), manopubbaṅgamā dhammā (Khu. i, 13).

Kvacī ti kasmā? Idh’ eva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodati (Khu. vi, 82; A. i, 311); na hi etehi yānehi, gaccheyya agataṃ disaṃ (Khu. i, 59).

Caggahaṇena visaddassa ca pakāro hoti. Pacessati, vicessati vā (Khu. i, 19).

Y el niggahita.
Cuando una vocal o una consonante sigue, a veces, hay inserción del niggahita.
Ejemplos: “Cakkhuṃ udapādi”, “avaṃsiro”, “yāvañ c’ idha bhikkhave purimaṃ jātiṃ sarāmi”, “aṇuṃthūlāni sabbaso”, “manopubbaṅgamā dhammā”.

Cakkhuṃ udapādi: cakkhu udapādi; cakkhu ṃ udapādi (§37); cakkhuṃ udapādi (§11).

Avaṃsiro: ava siro; ava ṃ siro (§37); avaṃsiro (§11).

Yāvañ c’ idha: yāva ca idha; yāva c a idha (§10); yāva c idha (§12); yāva ṃ c idha (§37); yāva ñ c idha (§31); yāvañcidha (§11); yāvañ c’ idha (EM).

Purimaṃ jātiṃ.

Aṇuṃthūlāni: aṇu thūlāni; aṇu ṃ thūlāni (§37); aṇuṃthūlāni (§11).

Manopubbaṅgamā: manopubba gamā; manopubba ṃ gamā (§37); manopubba ṅ gamā (§31); manopubbaṅgamā (§11).

¿Por qué se dice “a veces”? [Para evitar la aplicación de esta regla en los siguientes ejemplos] “Idh’ eva naṃ pasaṃsanti, pecca sagge pamodati”; “na hi etehi yānehi, gaccheyya agataṃ disaṃ”.

Idh’ eva: idha eva; idh a eva (§10); idh eva (§12); idheva (§11); idh’ eva (EM).

Pecca sagge.

Hi etehi.

Extensión por “ca” (acumulación): Por la fuerza de “ca”, hay también sustitución de ‘vi’ por ‘pa’. Ejemplo: “pacessati”; contraejemplo por “ca”: “vicessati”.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Dónde se cita

Borradores

Preguntar sobre §37

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §37 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.