Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§78

O sare ca

Y cuando sigue una vocal, ‘o’.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

78. 31. O sare ca (229)

[O + sare + ca = 3 voces]

Go icc etassa okārassa avādeso hoti samāse ca sare pare.

Gavassakaṃ, gaveḷakaṃ, gavājinaṃ.

Caggahaṇena uvaṇṇa icc evam antānaṃ liṅgānaṃ uva-ava-urādesā honti smiṃ-yo icc etesu kvaci.

Bhuvi, pasavo, guravo, caturo (Khu. i, 293).

Sare ti kimatthaṃ? Godhano, govindho (D. ii, 186).

Y cuando sigue una vocal, ‘o’.
Cuando hay un compuesto y sigue una vocal, ‘o’ de “go” se sustituye por ‘ava’.
  1. Gavassakaṃ = go + assakaṃ (‘o’ de “go” se sustituye por ‘ava’ (§78); ‘a’ de ‘ava’ se elide (§12)).

Y por la inclusión de “ca”, cuando siguen ‘smiṃ’ y ‘yo’, a veces, las bases que terminan en ‘u’ y ‘ū’ se sustituyen por ‘uva’, ‘ava’ y ‘ura’.

  1. Bhuvi = bhū + smiṃ (por “ca” de este sutta, ‘ū’ de “bhū” se sustituye por ‘uva’ (§78); por “tato” del §206 ‘smiṃ’ se sustituye por ‘i’; ‘a’ de ‘uva’ se elide (§12)).
  2. Pasavo = pasu + yo (por “ca” de este sutta, ‘u’ de “pasu” se sustituye por ‘ava’ (§78); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (“tu” en §205); ‘a’ de ‘ava’ se elide (§12)).
  3. Caturo = catu + yo (por “ca” de este sutta, ‘u’ se sustituye por ‘ura’ (§78); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (“tu” en §205); ‘a’ de ‘ura’ se elide (§12)).

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando sigue una vocal”? [Este sutta no se aplica cuando no sigue una vocal, como en] godhano, govindho.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §78

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §78 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.