Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Tato yonam o tu
Tras [la sustitución ‘āra’], hay ‘o’ de ‘yo’.
- Kaccāyana 205
- Rūpasiddhi 160
- Saddanīti 421
- Nāma-Kappa · Tatiya-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →205. 160. Tato yonam o tu (421)
Tato ārādesato sabbesaṃ yonaṃ okārādeso hoti.
Satthāro, pitaro, mātaro, bhātaro, kattāro, vattāro.
Tuggahaṇena aññasmā pi yonaṃ okāro hoti. Caturo janā (Khu. i, 336), gāvo, ubho, purisā.
- Satthāro = satthu + yo (‘u’ de “satthu” se convierte en ‘āra’ (§200); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (§205); ‘a’ se elide (§83)).
- Pitaro = pitu + yo (‘u’ de “pitu” se convierte en ‘āra’ (§200); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (§205); ‘ā’ de “āra” se acorta (§209); ‘a’ se elide (§83)).
- Mātaro = mātu + yo (‘u’ de “mātu” se convierte en ‘āra’ (§200); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (§205); ‘ā’ de “āra” se acorta (§209); ‘a’ se elide (§83)).
- Bhātaro = bhātu + yo (‘u’ de “bhātu” se convierte en ‘āra’ (§200); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (§205); ‘ā’ de “āra” se acorta (§209); ‘a’ se elide (§83)).
- Kattāro = kattu + yo (‘u’ de “kattu” se convierte en ‘āra’ (§200); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (§205); ‘a’ se elide (§83)).
- Vattāro = vattu + yo (‘u’ de “vattu” se convierte en ‘āra’ (§200); ‘yo’ se sustituye por ‘o’ (§205); ‘a’ se elide (§83)).
Al tomar “tu”, también tras otras palabras ‘yo’ deviene ‘o’. Caturo janā, gāvo, ubho, purisā.
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §205
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.