Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§62

Saṃ-sāsv ekavacanesu ca

Y cuando [siguen] ‘saṃ’ y ‘sā’ singulares.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

62. 206. Saṃ-sāsv ekavacanesu ca (209)

[Saṃ-sāsu + ekavacanesu + ca = 3 voces]

Saṃ-sāsu ekavacanesu vibhattādesesu sakārāgamo hoti.

Etissaṃ, etissā; imissaṃ, imissā; tissaṃ, tissā; tassaṃ, tassā; yassaṃ, yassā; amussaṃ, amussā.

Saṃ-sāsv iti kimatthaṃ? Agginā, pāṇinā.

Ekavacanesv iti kimatthaṃ? Tāsaṃ, sabbāsaṃ.

Vibhattādesesv iti kimatthaṃ? Manasā, vacasā, thāmasā.

Y cuando [siguen] ‘saṃ’ y ‘sā’ singulares.
Cuando siguen ‘saṃ’ y ‘sā’ que son sustituciones de las inflexiones singulares [‘smiṃ’ y ‘sa’], se inserta ‘s’.
  1. Etissaṃ = etā + smiṃ (‘ā’ de “etā” se sustituye por ‘i’ (§63); ‘smiṃ’ se sustituye por ‘saṃ’ (§179) y se inserta ‘s’ (§62)). Significado: “en aquella”. [Género femenino.]
  2. Etissā = etā + sa (‘ā’ de “etā” se sustituye por ‘i’ (§63); ‘sa’ se sustituye por ‘sā’ (§179) y se inserta ‘s’ (§62)). Significado: “de aquella”. [Género femenino.]
  3. El resto (imissaṃ, imissā; tissaṃ, tissā; tassaṃ, tassā; yassaṃ, yassā; amussaṃ, amussā) debe entenderse de manera similar.

¿Cuál es la finalidad de decir “‘saṃ’ y ‘sā’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘saṃ’ ni ‘sā’, como en] “agginā” (con fuego) y “pāṇinā” (con la mano).

¿Cuál es la finalidad de decir “singular”? [Este sutta no se aplica cuando las palabras no son singulares, como en] tāsaṃ (de aquellas) y sabbāsaṃ (de todas).

¿Cuál es la finalidad de decir “que son sustituciones de inflexiones”? [Este sutta no se aplica cuando no hay sustituciones de inflexiones, como en] manasā (con la mente), vacasā (con la palabra) y thāmasā (con la fuerza).

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §62

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §62 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.