Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Saṃ-sāsv ekavacanesu ca
Y cuando [siguen] ‘saṃ’ y ‘sā’ singulares.
- Kaccāyana 62
- Rūpasiddhi 206
- Saddanīti 209
- Nāma-Kappa · Paṭhama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →62. 206. Saṃ-sāsv ekavacanesu ca (209)
Saṃ-sāsu ekavacanesu vibhattādesesu sakārāgamo hoti.
Etissaṃ, etissā; imissaṃ, imissā; tissaṃ, tissā; tassaṃ, tassā; yassaṃ, yassā; amussaṃ, amussā.
Saṃ-sāsv iti kimatthaṃ? Agginā, pāṇinā.
Ekavacanesv iti kimatthaṃ? Tāsaṃ, sabbāsaṃ.
Vibhattādesesv iti kimatthaṃ? Manasā, vacasā, thāmasā.
- Etissaṃ = etā + smiṃ (‘ā’ de “etā” se sustituye por ‘i’ (§63); ‘smiṃ’ se sustituye por ‘saṃ’ (§179) y se inserta ‘s’ (§62)). Significado: “en aquella”. [Género femenino.]
- Etissā = etā + sa (‘ā’ de “etā” se sustituye por ‘i’ (§63); ‘sa’ se sustituye por ‘sā’ (§179) y se inserta ‘s’ (§62)). Significado: “de aquella”. [Género femenino.]
- El resto (imissaṃ, imissā; tissaṃ, tissā; tassaṃ, tassā; yassaṃ, yassā; amussaṃ, amussā) debe entenderse de manera similar.
¿Cuál es la finalidad de decir “‘saṃ’ y ‘sā’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘saṃ’ ni ‘sā’, como en] “agginā” (con fuego) y “pāṇinā” (con la mano).
¿Cuál es la finalidad de decir “singular”? [Este sutta no se aplica cuando las palabras no son singulares, como en] tāsaṃ (de aquellas) y sabbāsaṃ (de todas).
¿Cuál es la finalidad de decir “que son sustituciones de inflexiones”? [Este sutta no se aplica cuando no hay sustituciones de inflexiones, como en] manasā (con la mente), vacasā (con la palabra) y thāmasā (con la fuerza).
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §62
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.