Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Yavataṃ ta-la-ṇa-dakārānaṃ byañjanāni ca-la-ña-ja-kārattaṃ
Las consonantes ‘t’, ‘l’, ‘ṇ’ y ‘d’ que tienen ‘y’ [devienen] las letras ‘c’, ‘l’, ‘ñ’ y ‘j’.
- Kaccāyana 269
- Rūpasiddhi 41
- Saddanīti 104, 106, 119, 121-5
- Nāma-Kappa · Pañcama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →269. 41. Yavataṃ ta-la-ṇa-dakārānaṃ byañjanāni ca-la-ña-ja-kārattaṃ (104, 106, 119, 121-5)
Yakāravantānaṃ ta-la-ṇa-dakārānaṃ byañjanāni ca-la-ña-ja-kārattam āpajjante yathāsaṅkhyaṃ.
Bāhussaccaṃ; paṇḍiccaṃ (Abhi. iii, 128); vepullaṃ (Abhi. iii, 128); kāruññaṃ (Khu. vi, 177); kosallaṃ (Abhi. iii, 128); nepuññaṃ (Abhi. iii, 128); sāmaññaṃ (S. iii, 20); sohajjaṃ.
Yavatam ti kimatthaṃ? Tiṇadalaṃ.
Ta-la-ṇa-da-kārānam iti kimatthaṃ? Ālasyaṃ (Abhi. iii, 364); ārogyaṃ (Khu. i, 395).
Byañjanāni iti kimatthaṃ? Maccunā.
Kāraggahaṇaṃ kimatthaṃ? Yakārassa makārādesañāpanatthaṃ. Opammaṃ (M. ii, 42).
- Bāhussaccaṃ = bahussuta + ṇya (‘ṇ’ se elide (§396); ‘a’ se convierte en ‘ā’ (§400); la última ‘a’ se elide (§261); ‘t’ junto con ‘y’ se convierte en ‘c’ (§269); ‘c’ se duplica (§28); ‘u’ se convierte en ‘a’ (§404)).
¿Cuál es la finalidad de decir “que tienen ‘ya’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘ya’, como en:] Tiṇadalaṃ.
¿Cuál es la finalidad de decir “las letras ‘t’, ‘l’, ‘ṇ’ y ‘d’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay estas letras, como en:] Ālasyaṃ, ārogyaṃ.
¿Cuál es la finalidad de decir “consonantes”? [Este sutta no se aplica cuando no hay consonantes, como en:] Maccunā.
¿Cuál es la finalidad de tomar ‘kāra’? Para dar a conocer la sustitución de la letra ‘ya’ por la letra ‘ma’, como en: Opammaṃ.
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §269
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.