Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§243

Bho ge tu

Cuando sigue ‘ga’, [hay] “bho”.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

243. 110. Bho ge tu (473-84)

[Bho + ge + tu = 3 voces]

Sabbass’ eva bhavantasaddassa bho-ādeso hoti ge pare.

Bho purisa, bho aggi, bho rāja, bho sattha, bho daṇḍi, bho sayambhu.

Ge ti kimatthaṃ? Bhavatā, bhavaṃ.

Tuggahaṇena aññasmim pi vacane sabbassa bhavantasaddassa bhonta bhante bhonto bhadde bhotā bhoto icc ete ādesā honti. Bhonta, bhante, bhonto, bhadde, bhotā, bhoto.

Cuando sigue ‘ga’, [hay] “bho”.
Cuando sigue ‘ga’, toda la palabra “bhavanta” se sustituye por “bho”.
  1. Bho purisa, bho aggi, bho rāja, bho sattha, bho daṇḍi, bho sayambhu:
    • Bho = bhavanta + si (‘si’ recibe el nombre ‘ga’ (§57); “bhavanta” se sustituye por “bho” (§243); ‘si’ se elide (§220)).

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando sigue ‘ga’”? [Este sutta no se aplica cuando no sigue ‘ga’, como en:] bhavatā, bhavaṃ.

Al tomar “tu”, también cuando siguen otras inflexiones, toda la palabra “bhavanta” se sustituye por “bhonta”, “bhante”, “bhonto”, “bhadde”, “bhotā” y “bhoto”. Bhonta, bhante, bhonto, bhadde, bhotā, bhoto.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §243

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §243 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.