Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§194

Sakhantass’ i no-nā-naṃ-sesu

Cuando siguen ‘no’, ‘nā’, ‘naṃ’ y ‘sa’, [hay] ‘i’ del final de “sakha”.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

194. 131. Sakhantass’ i no-nā-naṃ-sesu (407)

[Sakha-antassa + i + no-nā-naṃ-sesu = 3 voces]

Tassa sakhantassa ikāro hoti no nā naṃ sa icc etesu.

Sakhino, sakhinā, sakhīnaṃ, sakhissa.

Etesv iti kimatthaṃ? Sakhārehi.

Cuando siguen ‘no’, ‘nā’, ‘naṃ’ y ‘sa’, [hay] ‘i’ del final de “sakha”.
Cuando siguen [las inflexiones] ‘no’, ‘nā’, ‘naṃ’ y ‘sa’, la [vocal] final de “sakha” deviene la letra ‘i’.
  1. Sakhino = sakha + yo (‘yo’ se sustituye por ‘no’ (§191); ‘a’ final de “sakha” se sustituye por ‘i’ (§194)).
  2. Sakhinā = sakha + nā (‘a’ final de “sakha” se sustituye por ‘i’ (§194)).
  3. Sakhīnaṃ = sakha + naṃ (‘a’ final de “sakha” se sustituye por ‘i’ (§194); ‘i’ se alarga (§89)).
  4. Sakhissa = sakha + sa (‘a’ final de “sakha” se sustituye por ‘i’ (§194); se inserta ‘s’ (§61)).

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando siguen las [inflexiones ‘no’, ‘nā’, ‘naṃ’ y ‘sa’]”? [Este sutta no se aplica cuando no siguen estas inflexiones, como en:] sakhārehi.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §194

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §194 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.