Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§89

Su-naṃ-hisu ca

Y cuando siguen ‘su’, ‘naṃ’ y ‘hi’.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

89. 87. Su-naṃ-hisu ca (246)

[Su-naṃ-hisu + ca = 2 voces]

Su naṃ hi icc etesu sabbe sarā dīgham āpajjante.

Aggīsu, aggīnaṃ, aggīhi; rattīsu, rattīnaṃ, rattīhi; bhikkhūsu, bhikkhūnaṃ, bhikkhūhi. Purisānaṃ.

Etesv iti kimatthaṃ? Agginā, pāṇinā, daṇḍinā.

Caggahaṇam avadhāraṇatthaṃ. Sukhettesu brahmacārisu (A. i, 352); dhammam akkhāsi Bhagavā; bhikkhunaṃ datvā sakehi pāṇibhi (Khu. ii, 138).

Y cuando siguen ‘su’, ‘naṃ’ y ‘hi’.
Cuando siguen ‘su’, ‘naṃ’ y ‘hi’, todas las vocales se alargan.
  1. Aggīsu = aggi + su (‘i’ se alarga (§89)).
  2. El procedimiento de formación del resto de los ejemplos es similar al anterior.

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando estos siguen”? [Este sutta no se aplica cuando ‘su’, ‘naṃ’ y ‘hi’ no siguen, como en] agginā, pāṇinā, daṇḍinā.

“Ca” es para impedir [la aplicación de esta regla en los siguientes casos].

  1. Brahmacārisu = brahmacāri + su (aquí ‘i’ no se alarga por “ca” (§89)).
  2. Bhikkhunaṃ = bhikkhu + naṃ (aquí ‘u’ no se alarga).
  3. Pāṇibhi = pāṇi + hi (‘hi’ se sustituye por ‘bhi’ (§99); ‘i’ no se alarga por “ca” (§89)).

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §89

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §89 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.