Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§88

Yosu katanikāra-lopesu dīghaṃ

Cuando ‘yo’ se convierte en ‘ni’ o se elide, largas.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

88. 147. Yosu katanikāra-lopesu dīghaṃ (245)

[Yosu + kata-nikāra-lopesu + dīghaṃ = 3 voces]

Sabbe sarā yosu katanikāra-lopesu dīgham āpajjante.

Aggī, bhikkhū, rattī, yāgū, aṭṭhī, aṭṭhīni, āyū, āyūni, sabbāni, yāni, tāni, kāni, katamāni, etāni, amūni, imāni.

Yosv iti kimatthaṃ? Aggi, bhikkhu, ratti, yāgu, sabbo, yo, so, ko, amuko.

Katanikāralopesv iti kimatthaṃ? Itthiyo, vadhuyo, sayambhuvo.

Pun’ ārambhaggahaṇaṃ kimatthaṃ? Niccadīpanatthaṃ. Aggī, bhikkhū, rattī, yāni, tāni, katamāni.

Cuando ‘yo’ se convierte en ‘ni’ o se elide, largas.
Cuando ‘yo’ se convierte en ‘ni’ o se elide, todas las vocales se alargan.
  1. Aggī = aggi + yo (‘yo’ se elide (§118); ‘i’ se alarga (§88)).
  2. Āyūni = āyu + yo (‘yo’ se sustituye por ‘ni’ (§217); ‘u’ se alarga (§88)).

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando [sigue] ‘yo’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘yo’, como en] aggi, bhikkhu, ratti, yāgu, sabbo, yo, so, ko, amuko.

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando se convierte en ‘ni’ o se elide”? [Este sutta no se aplica cuando no se convierte en ‘ni’ ni se elide, como en] itthiyo, vadhuyo, sayambhuvo.

¿Cuál es la finalidad de tomar este sutta de nuevo? Para mostrar que es una operación fija. Ejemplos: aggī, bhikkhū, rattī, yāni, tāni, katamāni.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §88

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §88 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.