Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Manogaṇādito smiṃ-nānam i ā
Tras el grupo “mano” y otros, [hay] ‘i’ y ‘ā’ de ‘smiṃ’ y ‘nā’.
- Kaccāyana 181
- Rūpasiddhi 95
- Saddanīti 373
- Nāma-Kappa · Tatiya-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →181. 95. Manogaṇādito smiṃ-nānam i ā (373)
Tasmā manogaṇādito smiṃ nā icc etesaṃ ikāra-ākārādesā honti vā yathāsaṅkhyaṃ.
Manasi (D. i, 12), manasmiṃ; sirasi, sirasmiṃ; manasā (Khu. i, 13), manena; vacasā (A. i, 504), vacena; sirasā (M. ii, 406), sirena; sarasā, sarena; tapasā (Khu. ii, 128), tapena; vayasā (D. ii, 125), vayena; yasasā (Khu. ii, 73), yasena; tejasā (Khu. ii, 135), tejena; urasā (M. ii, 409), urena; thāmasā, thāmena.
Smiṃ-nānam iti kimatthaṃ? Mano, siro, tamo, tapo, tejo.
Ādiggahaṇena aññāsmā pi smiṃ-nānaṃ ikāra-ākārādesā honti. Bilasi, bilasā; padasi, padasā.
- Manasi = mana + smiṃ (‘smiṃ’ se convierte en ‘i’ (§181); se inserta ‘s’ (§184)).
- Manasā = mana + nā (‘nā’ se convierte en ‘ā’ (§181); se inserta ‘s’ (§184)).
¿Cuál es la finalidad de decir “de ‘smiṃ’ y ‘nā’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay ‘smiṃ’ ni ‘nā’, como en:] Mano, siro, tamo, tapo, tejo.
Al tomar “ādi”, también tras otras [bases], ‘smiṃ’ y ‘nā’ se convierten en ‘i’ y ‘ā’. Ejemplos: Bilasi, bilasā; padasi, padasā.
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §181
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.