Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 5 de 8
A-y-uvaṇṇānañ c’ ā-y-o vuddhi
‘Ā’, ‘e’ y ‘o’ son el fortalecimiento de ‘a’, de ‘i’, ‘ī’ y de ‘u’, ‘ū’.
- Kaccāyana 405
- Rūpasiddhi 365
- Saddanīti 860
- Taddhita-Kappa · Aṭṭhama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →405. 365. A-y-uvaṇṇānañ c’ ā-y-o vuddhi (860)
A iti akāro, i ī iti ivaṇṇo, u ū iti uvaṇṇo, tesaṃ akāra-ivaṇṇ’-uvaṇṇānaṃ ā-e-ovuddhiyo honti yathāsaṅkhyaṃ, ā-ī-ūvuddhi ca.
Ābhidhammiko, Venateyyo, oḷumpiko.
Pana vuddhiggahaṇaṃ kimatthaṃ? Uttarapadavuddhibhāvatthaṃ, Aṅgamagadhehi āgatā ti Aṅgamāgadhikā (Vin. iii, 37). Nigamajanapadesu jātā ti negamajānapadā. Purimajanapadesu jātā ti porimajānapadā. Sattāhe niyutto ti sattāhikā. Catuvijje niyutto ti cātuvijjikā icc evamādī yojetabbā.
Vuddhi icc anena kvattho? Vuddhādisarassa vā ’saṃyogantassa saṇe ca.
- Ābhidhammiko, Venateyyo, oḷumpiko.
¿Y cuál es la finalidad de tomar “vuddhi” [de nuevo]? Para que haya fortalecimiento del miembro final de la palabra.
- Aṅgamagadhehi āgatā ti Aṅgamāgadhikā (venidos de Aṅga y Magadha).
- Nigamajanapadesu jātā ti negamajānapadā (nacidos en los distritos del pueblo de mercado).
- Purimajanapadesu jātā ti porimajānapadā (nacidos en los distritos orientales).
- Sattāhe niyutto ti sattāhikā (ocupados durante siete días).
- Catuvijje niyutto ti cātuvijjikā (dedicados a las cuatro ciencias).
Y así deben formarse los demás [casos].
¿Cuál es la utilidad del nombre “vuddhi”? [Para emplearlo en suttas como] “Vuddhādisarassa vā ’saṃyogantassa saṇe ca” (§400).
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §405
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.