Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 5 de 8
Āttañ ca
Y [hay] ‘ā’.
- Kaccāyana 402
- Rūpasiddhi 377
- Saddanīti 857
- Taddhita-Kappa · Aṭṭhama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →402. 377. Āttañ ca (857)
I u icc etesaṃ āttañ ca hoti, rikārāgamo ca ṭhāne.
Isissa bhāvo ārisyaṃ, iṇassa bhāvo āṇyaṃ, usabhassa bhāvo āsabhaṃ (S. i, 265), ujuno bhāvo ajjavaṃ (A. i, 93), icc evamādī yojetabbā.
Yūnam iti kimatthaṃ? Apāyesu jāto āpāyiko (Khu. i, 203).
Ṭhāne ti kimatthaṃ? Vematiko (Vin. iv, 142), opanayiko, opamāyiko, opāyiko (Vin. iii, 57).
- Isissa bhāvo ārisyaṃ (estado del sabio: sensatez).
- Iṇassa bhāvo āṇyaṃ (estado de deuda: endeudamiento).
- Usabhassa bhāvo āsabhaṃ (estado del toro: bravura).
- Ujuno bhāvo ajjavaṃ (estado de lo recto: rectitud).
Y así deben formarse los demás [casos].
¿Cuál es la finalidad de decir “yūnaṃ” (de ‘i’ y ‘u’)? [Para excluir casos como]: apāyesu jāto āpāyiko (nacido en el infierno), donde no hay ‘i’ ni ‘u’ [iniciales].
¿Cuál es la finalidad de decir “ṭhāne” (en el lugar apropiado)? [Para excluir casos como]: vimatiyā niyutto: vematiko (ocupado con duda: uno que tiene duda), upanaye niyutto: opanayiko (dedicado a acercar), upamāya niyutto: opamāyiko (ocupado con un símil), upāye niyutto: opāyiko (ocupado con un recurso) [donde no es el lugar apropiado].
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §402
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.