Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§147

Padato dutiyā-catutthī-chaṭṭhīsu vo-no

Después de una palabra, cuando siguen la segunda, cuarta y sexta [inflexiones], “vo” y “no”.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

147. 246. Padato dutiyā-catutthī-chaṭṭhīsu vo-no (325)

[Padato + dutiyā-catutthī-chaṭṭhīsu + vo-no = 3 voces]

Sabbesaṃ tumha-amhasaddānaṃ savibhattīnaṃ yadā padasmā paresaṃ vo-no-ādesā honti navā yathāsaṅkhyaṃ dutiyā catutthī chaṭṭhī icc etesu bahuvacanesu.

Pahāya vo bhikkhave gamissāmi (Khu. iv, 265); mā no ajja vikantiṃsu (Khu. vi, 93) rañño sūdā mahānase. Evaṃ dutiyatthe.

Dhammaṃ vo bhikkhave desessāmi (M. iii, 86); saṃvibhajetha no rajjena (D. ii, 188). Evaṃ catutthyatthe.

Tuṭṭho ’smi vo bhikkhave pakatiyā (Khu. vi, 89); satthā no Bhagavā anuppatto (M. i, 266). Evaṃ chaṭṭhyatthe.

Navā ti kimatthaṃ? Eso amhākaṃ satthā.

Tumha-amhākaṃ iti kimatthaṃ? Ete isayo passasi.

Padato ti kimatthaṃ? Tumhākaṃ satthā.

Etesv iti kimatthaṃ? Gacchatha tumhe.

Después de una palabra, cuando siguen la segunda, cuarta y sexta [inflexiones], “vo” y “no”.
Ocasionalmente, cuando siguen la segunda, cuarta y sexta inflexiones en plural, toda la palabra “tumha” y “amha”, cuando están después de una palabra, junto con las inflexiones, se sustituyen por “vo” y “no” respectivamente.
  1. Vo = tumha + yo (“tumha” junto con la segunda inflexión plural ‘yo’ se sustituye por “vo” (§147)).
  2. No = amha + yo (“amha” junto con la segunda inflexión plural ‘yo’ se sustituye por “no” (§147)).

“Pahāya vo bhikkhave gamissāmi” (habiendo abandonado a vosotros, oh bhikkhus, iré).

“Mā no ajja vikantiṃsu rañño sūdā mahānase” (que los cocineros del rey en la cocina real no nos corten hoy).

  1. Vo = tumha + naṃ (“tumha” junto con la cuarta inflexión plural ‘naṃ’ se sustituye por “vo” (§147)).
  2. No = amha + naṃ (“amha” junto con la cuarta inflexión plural ‘naṃ’ se sustituye por “no” (§147)).

“Dhammaṃ vo bhikkhave desessāmi” (oh, bhikkhus, os enseñaré el Dhamma).

“Saṃvibhajetha no rajjena” (compartid con nosotros el reino).

  1. Vo = tumha + naṃ (“tumha” junto con la sexta inflexión plural ‘naṃ’ se sustituye por “vo” (§147)).
  2. No = amha + naṃ (“amha” junto con la sexta inflexión plural ‘naṃ’ se sustituye por “no” (§147)).

“Tuṭṭho ’smi vo bhikkhave pakatiyā” (oh bhikkhus, estoy satisfecho con vuestra naturaleza).

“Satthā no Bhagavā anuppatto” (el Bienaventurado, nuestro Maestro, ha arribado).

¿Cuál es la finalidad de decir “ocasionalmente”? [Este sutta no se aplica siempre, como en] eso amhākaṃ satthā.

¿Cuál es la finalidad de decir “de ‘tumha’ y ‘amha’”? [Este sutta no se aplica cuando no hay “tumha” y “amha”, como en] ete isayo passasi.

¿Cuál es la finalidad de decir “después de una palabra”? [Este sutta no se aplica cuando no van después de una palabra, como en] tumhākaṃ satthā.

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando siguen la segunda, cuarta y sexta [inflexiones]”? [Este sutta no se aplica cuando no siguen estas inflexiones, como en] gacchatha tumhe.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §147

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §147 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.