Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8

§133

Ti-catunnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri

“Tisso”, “catasso”, “tayo”, “cattāro”, “tīṇi”, “cattāri” [de] “ti” y “catu”.

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

133. 230. Ti-catunnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri (311)

[Ti-catunnaṃ + tisso-catasso-tayo-cattāro-tīṇi-cattāri = 2 voces]

Ti-catunnaṃ saṅkhyānaṃ itthi-puma-napuṃsake vattamānānaṃ savibhattīnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri icc ete ādesā honti yathāsaṅkhyaṃ yo icc etesu.

Tisso vedanā (D. iii, 181); catasso disā; tayo janā (Khu. v, 196); cattāro purisā; tīṇi āyatanāni; cattāri ariyasaccāni (Khu. i, 3).

Yosv iti kimatthaṃ? Tīsu, catūsu.

“Tisso”, “catasso”, “tayo”, “cattāro”, “tīṇi”, “cattāri” [de] “ti” y “catu”.
Cuando sigue ‘yo’, los numerales “ti” y “catu”, que son femeninos, masculinos y neutros, junto con las inflexiones se sustituyen por “tisso”, “catasso”, “tayo”, “cattāro”, “tīṇi” y “cattāri” respectivamente.
  1. Tisso = ti + yo (“ti”, que es femenino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “tisso” (§133)).
  2. Catasso = catu + yo (“catu”, que es femenino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “catasso” (§133)).
  3. Tayo = ti + yo (“ti”, que es masculino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “tayo” (§133)).
  4. Cattāro = catu + yo (“catu”, que es masculino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “cattāro” (§133)).
  5. Tīṇi = ti + yo (“ti”, que es neutro, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “tīṇi” (§133)).
  6. Cattāri = catu + yo (“catu”, que es neutro, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “cattāri” (§133)).

¿Cuál es la finalidad de decir “cuando sigue ‘yo’”? [Este sutta no se aplica cuando no sigue ‘yo’, como en] tīsu, catūsu.

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §133

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §133 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.