Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 2 de 8
Ti-catunnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri
“Tisso”, “catasso”, “tayo”, “cattāro”, “tīṇi”, “cattāri” [de] “ti” y “catu”.
- Kaccāyana 133
- Rūpasiddhi 230
- Saddanīti 311
- Nāma-Kappa · Dutiya-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →133. 230. Ti-catunnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri (311)
Ti-catunnaṃ saṅkhyānaṃ itthi-puma-napuṃsake vattamānānaṃ savibhattīnaṃ tisso catasso tayo cattāro tīṇi cattāri icc ete ādesā honti yathāsaṅkhyaṃ yo icc etesu.
Tisso vedanā (D. iii, 181); catasso disā; tayo janā (Khu. v, 196); cattāro purisā; tīṇi āyatanāni; cattāri ariyasaccāni (Khu. i, 3).
Yosv iti kimatthaṃ? Tīsu, catūsu.
- Tisso = ti + yo (“ti”, que es femenino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “tisso” (§133)).
- Catasso = catu + yo (“catu”, que es femenino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “catasso” (§133)).
- Tayo = ti + yo (“ti”, que es masculino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “tayo” (§133)).
- Cattāro = catu + yo (“catu”, que es masculino, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “cattāro” (§133)).
- Tīṇi = ti + yo (“ti”, que es neutro, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “tīṇi” (§133)).
- Cattāri = catu + yo (“catu”, que es neutro, junto con la inflexión ‘yo’ se sustituye por “cattāri” (§133)).
¿Cuál es la finalidad de decir “cuando sigue ‘yo’”? [Este sutta no se aplica cuando no sigue ‘yo’, como en] tīsu, catūsu.
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §133
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.