Gramáticas Pāḷi
EN

Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 5 de 8

§393

Dasadasakaṃ sataṃ dasakānaṃ sataṃ sahassañ ca yomhi

Y cuando sigue ‘yo’, diez decenas [son] “sataṃ” (cien), y cien decenas [son] “sahassaṃ” (mil).

Texto y traducción

Leer en el capítulo →

393. 415. Dasadasakaṃ sataṃ dasakānaṃ sataṃ sahassañ ca yomhi (832)

[Dasadasakaṃ + sataṃ + dasakānaṃ + sataṃ + sahassaṃ + ca + yomhi = 7 voces]

Gaṇane pariyāpannassa dasadasakassa sataṃ hoti, satadasakassa sahassaṃ hoti yomhi pare.

Sataṃ (D. i, 12-3), sahassaṃ (JA. i, 138).

Dvikādīnaṃ taduttarapadānañ ca nippajjante yathāsaṅkhyaṃ. Satassa dvikaṃ (tad idaṃ hoti) dvisataṃ. Evaṃ tisataṃ, catusataṃ, pañcasataṃ, chasataṃ, sattasataṃ, aṭṭhasataṃ, navasataṃ, dasasataṃ, sahassaṃ hoti.

Y cuando sigue ‘yo’, diez decenas [son] “sataṃ” (cien), y cien decenas [son] “sahassaṃ” (mil).
Cuando sigue ‘yo’, diez decenas incluidas en la enumeración se convierten en “sataṃ” (cien), y diez centenas en “sahassaṃ” (mil).
  1. Sataṃ (cien), sahassaṃ (mil).

Y [las formas] de “dvika” (grupo de dos) y otros, y de las palabras que siguen [“sataṃ”, cien, y “sahassaṃ”, mil] respectivamente, se realizan por el sutta “nipātanā”. Dos grupos (dvikaṃ) de cien (satassa) –esto es (tad idaṃ hoti)– dvisataṃ (doscientos). Así: tisataṃ (trescientos), catusataṃ (cuatrocientos), pañcasataṃ (quinientos), chasataṃ (seiscientos), sattasataṃ (setecientos), aṭṭhasataṃ (ochocientos), navasataṃ (novecientos), dasasataṃ, sahassaṃ (mil).

Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.

Borradores

Preguntar sobre §393

La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.

Preguntar sobre §393 →

Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.