Kaccāyana-Byākaraṇaṃ · capítulo 5 de 8
Gaṇane dasassa dvi-ti-catu-pañca-cha-satta-aṭṭha-navakānaṃ vī-ti-cattāra-paññā-cha-sattāsa-navā yosu, yonañ c’ īsam āsaṃ ṭhi ri t’ īt’ uti
En la enumeración, cuando sigue ‘yo’, [hay] ‘vī’, ‘ti’, ‘cattāra’, ‘paññā’, ‘cha’, ‘satta’, ‘asa’ y ‘nava’ de dos diez, tres diez, cuatro diez, cinco diez, seis diez, siete diez, ocho diez y nueve diez [respectivamente], y de ‘yo’ [hay] ‘īsaṃ’, ‘āsaṃ’, ‘ṭhi’, ‘ri’, ‘ti’, ‘īti’ y ‘uti’.
- Kaccāyana 389
- Rūpasiddhi 413
- Saddanīti 824
- Taddhita-Kappa · Aṭṭhama-Kaṇḍa
Texto y traducción
Leer en el capítulo →389. 413. Gaṇane dasassa dvi-ti-catu-pañca-cha-satta-aṭṭha-navakānaṃ vī-ti-cattāra-paññā-cha-sattāsa-navā yosu, yonañ c’ īsam āsaṃ ṭhi ri t’ īt’ uti (824)
Gaṇane dasassa dvika-tika-catukka-pañcaka-chakka-sattaka-aṭṭhaka-navakānaṃ sarūpānaṃ katekasesānaṃ yathāsaṅkhyaṃ vī ti cattāra paññā cha satta asa nava icc ādesā honti asakiṃ yosu, yonañ ca īsaṃ āsaṃ ṭhi ri ti īti uti icc ādesā honti, pacchā puna nippajjante.
Vīsaṃ (D. i, 12; M. i, 101), tiṃsaṃ (D. i, 12; M. ii, 301), cattālīsaṃ (D. i, 12; Khu. i, 190), paññāsaṃ (Khu. i, 190), saṭṭhi (D. i, 50), sattari, sattati (Khu. i, 190), asīti (Khu. i, 190), navuti (Khu. i, 190).
Asakin ti kimatthaṃ? Dasa.
Gaṇane ti kimatthaṃ? Dasadasakā purisā.
- Vīsaṃ (veinte), tiṃsaṃ (treinta), cattālīsaṃ (cuarenta), paññāsaṃ (cincuenta), saṭṭhi (sesenta), sattari, sattati (setenta), asīti (ochenta), navuti (noventa).
¿Cuál es la finalidad de decir “asakiṃ” (no una sola vez)? [Para excluir casos como]: dasa (diez), donde [la decena] ocurre una sola vez.
¿Cuál es la finalidad de decir “gaṇane” (en la enumeración)? [Para excluir casos como]: dasadasakā purisā (hombres que tienen diez décadas) [que no es enumeración pura].
Sin las notas al pie: están en la tarjeta del capítulo.
Borradores
- Clasificación del sutta → borrador
- Análisis según Visuddhāyuṃ → borrador
Preguntar sobre §389
La pregunta se hace desde el análisis según Visuddhāyuṃ (borrador): responde con la fila de este sutta y las fuentes del proyecto. Es para estudiantes inscritos y pide iniciar sesión.
Edición del texto en pāḷi y traducción al español por Bhikkhu Nandisena. Este material puede ser reproducido para uso personal y distribuido de forma gratuita. Copyright © 2026 Instituto de Estudios Buddhistas Hispano (IEBH). Publicado bajo licencia CC BY-NC-ND 4.0 · DOI 10.5281/zenodo.21948010.